تفسير : پس نيست اكنون براى ما شفاعت‌كننده‌اى چنان كه مؤمنان را هست و نه دوستى مهربان و با شفقت ، چنان كه مؤمنان را هست . در بعضى تفاسير نقل شده كه « حميم » در اصل « هميم » بوده « ها » را بدل به « حا » نمودند جهت قرب مخرج ، و « هميم » از « اهتمام » مأخوذ است ؛ يعنى دوستى كه در آن روز اهتمام كند در مهمّ كافران و شرط دوستى به جا آورد نخواهد بود ؛ زيرا دوستى در آن روز به مؤمنان مخصوص خواهد بود ؛ و اما اهل آتش ميان آنها دشمنى و عداوت خواهد بود ، چنان كه فرمايد : الْأَخِلَّآءُ يَوْمَئذٍ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ إِلَّا الْمُتَّقِينَ [ زخرف ، 67 ] . و نزد بعضى از مفسّران معنى آيه اين است كه : نيست ما را شفعا و دوست مهربان ، از آنانى كه ما آنها را دوست و شفعاى خود مىدانستيم ؛ زيرا اعتقاد آنها آن بود كه در آن روز بت‌ها شفعاى آنها نزد خدا هستند ، و شياطين انس ، دوستان آنها هستند . يا مراد اين باشد كه چون آنها در مهلكهء عذاب افتند ، بدانند كه شفيعان و دوستان ، نفع نخواهند داشت و دافع عذاب از آنها نخواهند بود . پس مراد به نفى شفعا و اصدقا ، نفى فايده از آنهاست ؛ زيرا آنچه نفع نرساند در حكم معدوم است . « 1 » 1 - عيّاشى از حضرت صادق عليه السلام روايت نموده كه سه مرتبه حضرت تكرار فرمود : وَاللَّهِ لَنَشْفَعَنَّ ، وَاللَّهِ لَنَشْفَعَنَّ ، وَاللَّهِ لَنَشْفَعَنَّ لِشيعَتِنا حَتّى يَقولَ عَدُوُّنا فَمَا لَنَا مِن شفِعِينَ * وَ لَاصَدِيقٍ حَمِيمٍ [ شعرا ، 100 و 101 ] : يعنى : سه مرتبه فرمود : قسم به خدا ما شفاعت كنيم شيعيان خود را تا آن كه دشمنان ما گويند : ما را هيچ شفيعى و صديقى و حميمى نيست . « 2 » 2 . ابان بن تغلب نيز روايت نموده كه شنيدم مىفرمود : به درستى كه مؤمن در روز قيامت ، اهل بيت خود را شفاعت كند و حق تعالى شفاعت او را در حق ايشان قبول فرمايد ، پس هر دو انگشت سبابهء خود را بردارد و گويد : بار خدايا ، خادمك مرا از عذاب نجات فرما كه او مرا از سرما و

--> ( 1 ) . تفسير منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 461 و 462 . ( 2 ) . تفسير منهج الصادقين ، ج 6 ، ص 462 .